Het sollicitatiegesprek

"Niet voorbereiden is solliciteren naar een mislukking. Een goede voorbereiding bepaalt 90 procent van het succes."

Bij een sollicitatiegesprek gaat het erom dat je uitgenodigd wordt voor een tweede. Als je uitgenodigd bent voor een gesprek heeft de mogelijke werkgever vrijwel zeker je CV gezien. Om die reden mag je aannemen dat je vaardigheden en ervaring in ruime mate overeenkomen met de vaardigheden die voor de baan vereist zijn. Het sollicitatiegesprek geeft je de kans je persoonlijkheid echt te verkopen en de werkgever ervan te overtuigen dat jij de juiste kandidaat bent voor de functie.

Voordat je uitgenodigd wordt voor een gesprek kan het van belang zijn om hulp te krijgen bij een motivatiebrief schrijven of om te zoeken naar een voorbeeld cv.

Voorbereiding: vijf grondbeginselen

• Bevestig de afspraak voor het sollicitatiegesprek en informeer hoe je op de plaats van bestemming komt. Dit kan je het best telefonisch doen.
• Zorg dat je weet wat de naam, eventuele titels en de juiste uitspraak van de naam van degene die het sollicitatiegesprek afneemt.
• Controleer of je namen en adressen van referenties bij de hand hebt en verzeker jezelf ervan dat zij goede inlichtingen zullen verschaffen. Deze details moeten vóór het gesprek worden geregeld, omdat het doorgeven van een andere referentie tijdens het gesprek een slechte indruk maakt.
• Bestudeer je eigen CV en formuleer antwoorden op de meest waarschijnlijke vragen. Een goede voorbereiding werpt altijd zijn vruchten af.
• Verdiep je in het bedrijf, de functie en, indien van toepassing, de persoon die het sollicitatiegesprek met jou voert.

Hierna wordt dieper ingegaan op de volgende elementen van het sollicitatiegesprek.

• CV en onderzoek
• onderzoek op internet
• presentatie
• sollicitatiegesprek
• afsluiting

CV en onderzoek

CV-vragen stellen en ze beantwoorden

Het is heel belangrijk dat je weet wat in je CV staat, vooral als iemand anders het heeft opgesteld. Inventariseer je sterke en zwakke punten en bereid je erop voor om tekst en uitleg te kunnen geven over veranderingen in je werk en carrière. Wees eerlijk - het straalt volwassenheid uit als je kunt uitleggen waarom je bepaalde beslissingen hebt genomen.

Heb een kopie van je CV bij de hand. Verder is het een goed idee om een pasfoto bij je te hebben. Op die manier weet je gesprekspartner eerder je gezicht bij de aantekeningen te halen.

Bereid je voor op voorspelbare vragen; hoe zie je jezelf als werknemer, wat hen je tot nog toe bereikt, wat zijn je doelen of ambities. Oefen je antwoorden zo mogelijk in een nagespeeld gesprek, zodat je precies weet wat je moet zeggen. Hier volgt een aantal vragen die waarschijnlijk worden gesteld:

• Beschrijf je huidige baan en je taken daarbinnen.
• Hoe verhouden je vaardigheden en ervaringen zich met deze baan?
• Met wat voor soorten technologie en aan wat voor projecten hebt je gewerkt?
• Wat hebt je in je huidige baan bereikt?
• Waarom wil je van baan veranderen?
• Waarom ben je in deze baan geïnteresseerd?
• Waarom wil je voor deze organisatie werken?
• Hoe functioneer je in teamverband?
• Wat zijn je carrièredoelen voor de komende twee à drie jaar?
• Waar zie je jezelf over vijf à tien jaar?
• Wat zijn je sterke en zwakke punten?
• Wat zijn je hobby's?

Onderzoek

Zorg ervoor dat je weet wat de baan inhoudt - vraag een functieprofiel of nadere uitleg. Ga gewapend met enige kennis van het bedrijf naar het sollicitatiegesprek. Daarmee toon je belangstelling en initiatief en het geef je de kans vragen te stellen tijdens het gesprek.

Vragen stellen straalt zelfvertrouwen uit en laat zien dat je communicatief vaardig bent, iets wat voor veel banen een vereiste is. Hier volgt een lijst van vragen die je kunt stellen:

• Wat zijn de primaire verantwoordelijkheden binnen de functie?
• Aan wie rapporteer ik?
• Zijn er studiefaciliteiten?
• Is het mogelijk om cursussen te volgen?
• Welke doorgroeimogelijkheden zijn er?
• Hoeveel andere mensen zullen er aan mijn project /op mijn afdeling werken?
• Waarom is de baan vrij gekomen?
• Wat is de bedrijfscultuur?
• Welke toekomstplannen heeft de organisatie?

Op weg naar het gesprek

Als je niet weet hoe lang het duurt om het bedrijf te bereiken, ga er dan bij wijze van proef één of twee dagen van tevoren heen. Doe dat het liefst op dezelfde tijd waarop het gesprek zal plaatsvinden. Zo kan je rekening houden met vertragende factoren zoals het verkeer. Als je met eigen vervoer gaat, calculeer dan tijd in om een parkeerplaats te vinden.

Onderzoek op Internet

Een goed aanknopingspunt voor nieuwe informatie is het inschakelen van de belangrijkste zoekmachines en databestanden, die snelle en accurate resultaten opleveren:

www.google.nl, www.lycos.nl, www.altavista.nl, www.vindex.nl, www.zoek.nl, www.ilse.nl, www.startpagina.nl

Bekijk de Internetsite van het bedrijf en die van de concurrenten. Deze geven je misschien enig inzicht in waar het bedrijf zich mee bezighoudt en helpen je aan ideeën voor vragen. Zoek de website van het bedrijf via de zoekmachines of via de Gouden Gids op Internet (www.goudengids.nl)

Vakinformatie online

Bijvoorbeeld:

www.automatiseringgids.nl : publicaties over ICT
www.adformatie.nl:publicaties over reclame, marketing en media www.pwnet.nl:publicaties over HRM

Perspagina's

Deze pagina's vermelden huidige en toekomstige commerciële trends en geven nuttige informatie over mogelijke fusies en acquisities, bijvoorbeeld: www.volkskrant.nl, www.telegraaf.nl

Presentatie

Voorkomen

Kleed je in de stijl van de branche of het bedrijf. Dit kan betekenen dat je van tevoren het bedrijf opbelt om te vragen wat de kledingcode is. Bij een sollicitatiegesprek kan je desnoods beter iets te formeel gekleed te gaan.

Let op details. Persoonlijke verzorging is een wezenlijk onderdeel van je presentatie en versterkt een professionele houding. Het is nuttig te weten dat de helft van alle werkgevers in de eerste 30 seconden beslist of ze je aannemen. En dat op basis van je verschijning.

Beperk accessoires tot een minimum. Het is niet verstandig veel sieraden om te doen of meerdere tassen met je mee te sjouwen. Je moet er netjes en georganiseerd uitzien.

Lichaamstaal

Geef een stevige hand en glimlach. De eerste begroeting maakt een wezenlijke indruk. Laat je op een positieve manier gelden zonder dat het té wordt.

Wacht met zitten tot de ander dat voorstelt.

Zit redelijk rustig en houd je handen stil. Je wilt de aandacht van je gesprekspartner niet afleiden van wat je zegt, dus probeer niet heen en weer te schuiven op je stoel of met je handen te praten.

Houd oogcontact. Als er meer dan één gesprekspartner is, kijk dan naar degene die aan het woord is. Zo versterk je de indruk open en eerlijk te zijn.

Nauwkeurigheid. Kom te vroeg, 10 à 15 minuten is aanvaardbaar. Dit geeft je tijd om je op te frissen en je gedachten nog eens rustig op een rijtje te zetten. Het geeft je ook de kans om personeel te ontmoeten en/of te observeren. Dat kan je een waardevolle indruk geven van de dagelijkse gang van zaken in het bedrijf.

Het gesprek

Bekwaamheden. Inventariseer je prestaties en sterke punten en weet hoe je ze onder woorden moet brengen. Leg de nadruk op hoe je wilt overkomen. Probeer de werkgever ervan te overtuigen dat je op een unieke manier gekwalificeerd bent om een bijdrage te leveren aan de doelstellingen van de organisatie. Zowel nu als in de toekomst.

Kennis

Weet waarom je de baan wilt en waarom jij heel geschikt bent voor de functie. Dit straalt zelfvertrouwen uit.

Houding

Wees enthousiast en positief en blijf beleefd tijdens het gesprek.

Zelfbeheersing

Luister nauwkeurig naar iedere vraag. Wees niet bang voor stiltes. Neem de tijd om na te denken over het antwoord. Op die manier kan je beknopt en doordacht antwoord geven en dwaal je niet af.

Afsluiting

Aan het eind van het gesprek bestaat altijd de mogelijkheid om de andere partij vragen te stellen. Benut deze kans en laat merken dat je je in het bedrijf verdiept hebt. Verder kan je om nadere uitleg vragen. Je moet er zeker van zijn dat je je ook bij hen wilt aansluiten.

Wees niet bang om naar de volgende stap in de procedure te vragen. Goed geformuleerde vragen komen niet opdringerig over en geven je nuttige informatie over de vervolgprocedure. Voorbeelden zijn:

• Hoeveel kandidaten zijn er voor deze baan?
• Wanneer voert u de laatste sollicitatiegesprekken?

Over de hoogte van het salaris en over andere arbeidsvoorwaarden wordt meestal pas in een vervolggesprek gesproken.

Als de werkgever het gesprek afsluit, bedank je hem of haar voor de tijd die deze voor jou uitgetrokken heeft.

Het vervolg

Bombardeer het bedrijf niet met e-mails of telefoontjes om uit te vinden of de beslissing al gevallen is. Als je aan het eind van het sollicitatiegesprek de goede vragen hebt gesteld, moet je een aardige inschatting van de uitkomst kunnen maken.

Als het sollicitatiegesprek is geregeld via een werving- & selectiebureau, onderhoud dan alleen contact met dat bureau en benader het bedrijf niet rechtstreeks met vragen over de afloop.

Ben je toch niet de aangewezen persoon voor de functie gebleken? Zoek op de vacaturebank van StepStone naar bijvoorbeeld vacatures amsterdam.

Tekst: © StepStone