Effecten van stress

"Als u niet op tijd iets aan stress doet dan kunt u er op den duur lichamelijk aan onderdoor gaan."

De meest gevaarlijke misvatting over stress is dat het gewoon een psychologisch probleem is. In werkelijkheid heeft het zich in het verre verleden ontplooid als een van onze fysieke verdedigingsmechanismen. De reacties die ooit noodzakelijk waren voor het dagelijks overleven zijn echter slecht aangepast aan de omstandigheden van de moderne wereld.

Begrijpen wat stress is en welke invloed het op ons heeft is de eerste stap in het omgaan met de problemen die het veroorzaakt.

'De vecht- of vluchtreactie'
In de loop van duizenden jaren heeft het menselijk lichaam verschillende verdedigingsmechanismen ontwikkeld. Een daarvan staat bekend als de 'vecht- of vluchtreactie': het vrijkomen van adrenaline in aanwezigheid van gevaar zodat we voldoende kracht hebben om weerstand te bieden of te rennen voor ons leven. Onze pols wordt sneller en we halen veel sneller adem. Onze spieren worden aangespannen omdat er meer bloed in wordt gepompt, terwijl onze ingewanden en andere spijsverteringsorganen minder bloed ontvangen. Onze productie van speeksel neemt af waardoor de mond droog wordt. De lever geeft meer cholesterol af om onze energie op te voeren en onze zintuigen worden scherper. Het lichaam is tijdelijk uit balans geraakt om het dreigende gevaar aan te kunnen.

'Gezonde' en 'ongezonde' stress
Het probleem is dat onze lichamen in de huidige geciviliseerde maatschappij vaak niet fysiek actief zijn wanneer we een stressreactie meemaken. Dit betekent dat we de extra energie en adrenaline die we opbouwen niet doeltreffend kwijt kunnen. Bloed blijft langer geconcentreerd in onze spieren dan anders het geval zou zijn, zodat lichamelijke functies die afhankelijk zijn van een goede bloedsomloop (zoals spijsvertering en immuunsysteem) ten gevolge hiervan verzwakken.

Het verschil tussen gezonde en ongezonde stress is dat een lichaam dat gezonde stress ervaart in staat is zich aan te passen en snel terugkeert naar een balans. Stress die echter gedurende lange tijd doorgaat (ongezonde stress) zal uiteindelijk een fysieke instorting van het lichaam veroorzaken. De duur van het blootstaan aan stressvolle situaties en de fysieke conditie van het lichaam zijn daarom de belangrijkste beslissende factoren van de manier waarop we op stress reageren.

Depressiviteit is de meest bekende fysieke reactie op ongezonde stress, maar het is slechts een van vele mogelijke symptomen. Andere kunnen haaruitval, slechte huid, hoge bloeddruk en voortijdig overlijden zijn. Wat ooit een belangrijke functie was om met gevaar om te gaan is nu helaas een groot gezondheidsprobleem geworden.

Ervaar je veel stress op het werk? Dan kan het misschien geen kwaad om eens naar een andere baan uit te kijken. Op StepStone vind je interessante vacatures in Rotterdam en werk in Breda.

Bent u Jekyll of Hyde?
Onze gedachten, gevoelens en gedrag worden allemaal beïnvloed door stress. Onze gestresste versies kunnen daarom erg verschillen van onze niet-gestresste eigen persoonlijkheid. Hieronder noemen we een aantal van de mogelijke effecten die stress op u kan hebben:

Gedachten: Normaliter denken we helder en verstandig wanneer we met een uitdaging worden geconfronteerd. Als we echter te veel onder druk staan, raken we verward en wordt ons denken vertroebeld. We kunnen zelfs beslissingen nemen die ongepast zijn en waarvan we achteraf gezien best wisten dat ze verkeerd waren.

Gevoelens: Geestelijk welzijn heeft een heilzaam effect op ons werk en onze relaties. Als we gestresst zijn verliezen we echter het vermogen het dagelijks leven positief te benaderen.

Gedrag: Vaak functioneert ons gedrag als de indicator dat ons stressniveau een ongezond niveau nadert. We beginnen ons terug te trekken van anderen, we worden wantrouwig en geïrriteerd en we maken onnodige fouten.

Als u geluk hebt, zal iemand uw aandacht vestigen op de verandering in uw gedrag als gevolg van stress. Anders zult u de ongezonde stress zelf moeten identificeren.

Tekst: © Insight Lab AB